ΝΙΚΟΣ ΚΟΖΩΝΗΣ

ΝΙΚΟΣ ΚΟΖΩΝΗΣ
του Νίκου Κοζώνη, βιολόγου

[divider]

«Το εξασθενές χρώμιο έχει αναγνωριστεί ως καρκινογόνο για τον άνθρωπο από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ενώ η επιδημιολογική μελέτη της ομάδας της κας Αθηνάς Λινού έδειξε τον Αύγουστο του 2010 συντριπτικά αυξημένα κρούσματα διαφόρων μορφών καρκίνου στα Οινόφυτα Βοιωτίας συγκριτικά με τον υπόλοιπο νομό. Στην Καλιφόρνια από την οποία, μέσω της ταινίας “Erin Brockovich”, έγινε παγκοσμίως γνωστό το εξασθενές χρώμιο, οι επιστήμονες σταθμίζοντας όλα τα διαθέσιμα δεδομένα και μελέτες, πρότειναν τον Ιούλιο του 2011 ως όριο ασφαλείας για την ανθρώπινη υγεία τα 0,02 ppb (μικρογραμμάρια ανά λίτρο). Παρόλα αυτά και παρά τα διαπιστωμένα ιδιαίτερα προβλήματα της Ελλάδας σε ό,τι αφορά το εξασθενές χρώμιο, εξακολουθεί να μην υπάρχει διακριτό όριο για την ουσία αυτή στο πόσιμο νερό, πράγμα που έρχεται σε ευθεία αντίθεση με αρχή της προφύλαξης, η οποία λαμβάνει υπόψιν της τον ενδεχόμενο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία από την ύπαρξη εξασθενούς χρωμίου στο πόσιμο νερό.»

«Απευθυνθήκαμε στον ΕΦΕΤ, που μας ενημέρωσε πως δεν διενεργεί ελέγχους στο εμφιαλωμένο νερό, καθώς δεν είναι υποχρεωμένος με βάση την κείμενη νομοθεσία. Απευθυνθήκαμε επίσης στο Γενικό Χημείο του Κράτους που, ενώ αρχικά είχε δεχθεί να εξετάσει δείγματα νερού για εξασθενές χρώμιο, μόλις ενημερώσαμε ότι πρόκειται για εμφιαλωμένο, αρνήθηκε να διενεργήσει τους ελέγχους, επικαλούμενο αίφνης φόρτο εργασίας. Ο φάκελος με τις ενέργειές μας αλλά και τα πλήρη αποτελέσματα των μετρήσεων που κάναμε έχει σταλεί στον Υπουργό Υγείας από τις 23 Δεκεμβρίου του 2011. Ως τώρα καμιά απάντηση δεν έχουμε λάβει για το τόσο σημαντικό αυτό ζήτημα.»

«Τα αποτελέσματα της έρευνάς μας δείχνουν ότι πρακτικά η πολιτεία επιτρέπει μια κατάσταση όπου συμπολίτες μας καταναλώνουν, πιθανόν καθημερινά ή ακόμα και αποκλειστικά, νερό με περιεκτικότητα εξασθενούς χρωμίου παραπάνω από 1000 φορές μεγαλύτερη από την τιμή των 0,02 ppb που Αμερικανοί επιστήμονες πρότειναν ως στόχο για την ασφάλεια της ανθρώπινης υγείας (Proposed Health Goal). Τη στιγμή που υπάρχει όριο για την μέγιστη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα εξασθενούς χρωμίου στα ποτάμια (3ppb) και στα υγρά απόβλητα βιομηχανιών (30 ppb), δεν υπάρχει τίποτε παρά μόνο το εντελώς ξεπερασμένο όριο των 50 ppb για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης. Κι αυτό όχι για το εξασθενές χρώμιο αλλά για το ολικό χρώμιο.»

(επιλεγμένα αποσπάσματα από αρθρογραφία-έρευνα του Νίκου Μάντζαρη, Χημικού Μηχανικού, από τη Θεματική Ομάδα Περιβάλλοντος των Οικολόγων Πράσινων, στην εφημερίδα «ΠΡΑΣΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ» ΙΑΝ.-ΦΕΒ. 2012, με τίτλο «Πόσο ασφαλές είναι το νερό που πίνουμε;») 

 Ο υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας ΔΕΝ «καταλαβαίνει» από… διοικητικά όρια ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ αρμόδιοι! Ήδη έχουν καταγραφεί ΣΟΒΑΡΑ προβλήματα με το πόσιμο νερό Ωρωπού και Τανάγρας… ΑΤΤΙΚΗΣ στο ΠΡΟΣΦΑΤΟ παρελθόν! Προηγήθηκε «φυσικά» η ρύπανση του πόσιμου νερού των Οινοφύτων… ΒΟΙΩΤΙΑΣ λόγω… αδιαφορίας, «αδυναμίας», άγνοιας, αλλά και… «εξαρτήσεων» ΠΟΛΛΩΝ… «διαχρονικών» πολιτικών και υπηρεσιακών «υπευθύνων»-εντεταλμένων… δημοσίων «λειτουργών» για το περιβάλλον και την υγεία! Υπουργέ Υγείας, Υπουργέ Περιβάλλοντος, Περιφερειάρχη Αττικής, Αντιπεριφερειάρχη Βόρειου Τομέα και Δήμαρχε… ΔΡΑΣΤΕ ΑΜΕΣΑ! Μεριμνήστε και φροντίστε… ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΣ για τη διεξαγωγή… ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΩΝ ειδικών αναλύσεων-μετρήσεων σχετικά με την… ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΗ-ΠΙΘΑΝΗ περιεκτικότητα… εξασθενούς χρωμίου στο… ΠΟΣΙΜΟ ΝΕΡΟ! Καθιερώστε ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ και… ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ επαναλαμβανόμενους ελέγχους για ΕΞΑΣΘΕΝΕΣ χρώμιο! Να ξέρουμε… «τί τρέχει» από τις βρύσες μας αλλά και «τί πίνεις» από τα εμφιαλωμένα των… εταιριών! 

 

Υ.Γ.1: «Καταδικαστική απόφαση για την Ελλάδα εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, για την επιβάρυνση της υγείας των κατοίκων των Οινοφύτων από τη βιομηχανική ρύπανση. Στην προσφυγή που είχε κατατεθεί από τη Διεθνή Ομοσπονδία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου τονίζονται οι ευθύνες των Κυβερνήσεων, των περιφερειακών και δημοτικών αρχών για την ανοχή και τη συγκάλυψη των ρυπαντών. Η καταδικαστική απόφαση επισημαίνει την έλλειψη εφαρμογής των υφιστάμενων κανόνων, την έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού, την κακή διαχείριση των υδάτινων πόρων και αποβλήτων, των προβληματικών ελέγχων για τις βιομηχανικές εκπομπές και την έλλειψη πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση της εμφάνισης εξασθενούς χρωμίου στο νερό. Όπως είναι γνωστό οι επιπτώσεις της ρύπανσης δεν αφορούν μόνο τους 200 χιλιάδες κατοίκους και εργαζομένους της μεγαλύτερης άτυπης βιομηχανικής ζώνης της χώρας αλλά υπερβαίνουν τα τοπικά όρια, αφού τρόφιμα και ποτά διανέμονται σε όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι όπως επισημάναμε και σε πρόσφατη κοινοβουλευτική ερώτηση, οι κυβερνήσεις δεν έχουν τολμήσει μέχρι σήμερα ούτε να θέσουν όρια για την συγκέντρωση του καρκινογόνου εξασθενούς χρωμίου στο πόσιμο νερό.

Δυστυχώς παρά τους σκληρούς αγώνες των πολιτών που προκάλεσαν πολλές καταδικαστικές αποφάσεις ελληνικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων, οι μεγάλες βιομηχανίες επιδεινώνουν διαρκώς την κατάσταση. Με πρόσχημα την κρίση εντείνεται ο εκβιασμός στους κατοίκους που καλούνται να διαλέξουν ανάμεσα στην υγεία τους και την ανεργία. Οι πολιτικοί υπεύθυνοι εξακολουθούν να λειτουργούν ως εκπρόσωποι των βιομηχάνων, που τους συντηρούν στην εξουσία. Το βαρύτατο κόστος της ρύπανσης το πληρώνει η κοινωνία που επωμίζεται τα βουνά των τοξικών αποβλήτων, την καταστροφή των υπόγειων νερών, την αύξηση των καρκίνων και άλλων ασθενειών, την μείωση των εισοδημάτων των αγροτών και την μετατροπή μιας τεράστιας περιοχής σε βιομηχανική χαβούζα.

Η συγκυβέρνηση προκειμένου να διευκολύνει με κάθε τρόπο τους “επενδυτές” επιβάλλει τη δραματική υποβάθμιση του περιβαλλοντικού, χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού με τις διαδικασίες fast track, την αντισυνταγματική εκχώρηση αδειοδοτικών και ελεγκτικών περιβαλλοντικών αρμοδιοτήτων σε ιδιώτες και σε επιμελητήρια ενώ υποβαθμίζει και περιθωριοποιεί μέχρι ανυπαρξίας τον ήδη προβληματικό και ελλειμματικό ρόλο των δημόσιων σχετικών υπηρεσιών από τη Χαλκιδική ως την Κρήτη.»

(απόσπασμα από ανακοίνωση του Τμήματος Οικολογίας και Περιβάλλοντος του ΣΥ.ΡΙΖ.Α 11/6/13)

Υ.Γ.2: «Την περασμένη Δευτέρα σε δείγμα νερού που εστάλη στο Γενικό Χημείο του Κράτους, από βρύση που βρίσκεται σε δημοτικό σχολείο της Τανάγρας, ανιχνεύτηκε εξασθενές χρώμιο 51,8 mg και νιτρικά ιόντα 92,1 mg. Η βρύση σφραγίστηκε αλλά η ρύπανση εξαπλώνεται » (απόσπασμα από δημοσίευμα της εφημερίδας «ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ» 7/10/07.)

Υ.Γ.3: «Από το 1994 αγωνιζόμαστε για την απορρύπανση του ποταμού και το τεράστιο οικολογικό έγκλημα που συντελείται στην περιοχή μας. Η ζημιά στον υδροφόρο ορίζοντα είναι ανυπολόγιστη. ΟΙ γεωτρήσεις βγαίνουν εκτός η μία μετά την άλλη και έτσι αναγκαζόμαστε να παίρνουμε νερό από την περιοχή της Μαυροσουβάλας με τεράστιο κόστος.» (οι δηλώσεις αυτές έγιναν από τον Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ωρωπού Χρήστο Παναγόπουλο και περιέχονται σε ρεπορτάζ της Μαριάννας Τζάννε, για την εφημερίδα «ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ» 1/7/07.)

Υ.Γ.:4 «Έρευνα που διενήργησε τον περασμένο Απρίλιο το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών και Μελετών (ΙΓΜΕ), ύστερα από εντολή της Υπηρεσίας Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, αποκαλύπτει ότι εντοπίζεται σημαντική διάχυση τοξικών βαρέων μετάλλων στον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής -και από εκεί στον ποταμό- στα σημεία όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις των βιομηχανιών επεξεργασίας και εμπορίας αλουμινίου.

Το ΙΓΜΕ πραγματοποίησε αναλύσεις σε δείγματα νερού από 12 υδρογεωτρήσεις και 2 φρεάτια ομβρίων και σε βόθρους, καθώς και σε άλλες γεωτρήσεις εκτός της συγκεκριμένης περιοχής μελέτης, ώστε να κάνει τη σύγκριση. Διαγνώστηκαν ιδιαίτερα υψηλές τιμές σε βαρέα μέταλλα -όπως αργίλιο, ολικό χρώμιο, νικέλιο, μαγγάνιο, μόλυβδος και σίδηρος- που σε κάποιες περιπτώσεις είναι ακόμη και 4 φορές πάνω από τα επιτρεπτό όρια (π.χ. το αργίλιο, με όριο τα 200 μg/Ι, μετρήθηκε στα 10.000 μg/Ι, ενώ το ολικό χρώμιο, με όριο τα 50 μg/Ι, μετρήθηκε στα 150 μg/Ι και το νικέλιο, με όριο τα 20 μg/Ι, ανιχνεύθηκε στα 1.000 μg/Ι).

Η έρευνα του ΙΓΜΕ αποτελεί ουσιαστικά το δεύτερο δυνατό «χαρτί» υπέρ των κατοίκων της περιοχής του Ασωπού. Το πρώτο είναι η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Κοινωνικών Δικαιωμάτων που εκδόθηκε πρόσφατα και η οποία πλέον δίνει κάθε δικαίωμα στους πολίτες να διεκδικήσουν αποζημιώσεις για τις βλάβες που έχουν προκληθεί στην υγεία τους από τα τοξικά βαρέα μέταλλα. Βάσει της απόφασης, η Ελληνική Δημοκρατία κατηγορείται για παραβίαση του όρθρου 11 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη, δηλαδή το δικαίωμα στην υγεία, και υποχρεούται να καταγράφει τακτικά τα δεδομένα της ρύπανσης του Ασωπού, να ελέγχει συστηματικά τις βιομηχανίες της περιοχής και να ενημερώνει τους κατοίκους. Σημειώνεται ότι από το 2004 έχουν επιβληθεί στις βιομηχανίες πρόστιμα ύψους 6.267.245 ευρώ για περιβαλλοντικές παραβάσεις στην ευρύτερη περιοχή του Ασωπού. Ωστόσο, κανένα πρόστιμο δεν έχει εισπραχθεί μέχρι σήμερα.»

(αποσπάσματα από ρεπορτάζ της Αλεξάνδρας Χαΐνη, με τίτλο «Το έγκλημα συνεχίζεται στον Ασωπό» για το ένθετο «Realplanet» της εφημερίδας «Realnews» 6/10/13)

Υ.Γ.5: «Όσα εργοστάσια έχουν βιολογικό καθαρισμό, δεν τον λειτουργούν, γιατί τους συμφέρει να πληρώνουν ένα μικρό πρόστιμο παρά να επωμίζονται το κόστος λειτουργίας του. Υπάρχουν υποσχέσεις για κεντρικό βιολογικό καθαρισμό, αλλά μέχρι τώρα είναι μόνο λόγια.»

(απόσπασμα από άρθρο του Κώστα Γιαννακάκη, ιδρυτικού μέλους της επιτροπής αγώνα για τη σωτηρία του Ασωπού ποταμού, στην εφημερίδα «ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΗΣ» 12/9/11, με τίτλο «ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΟΝ ΑΣΩΠΟ»)

Υ.Γ.6: «Το υπουργείο Υγείας επιβάλλεται να καθορίσει ανώτατο όριο για το καρκινογόνο εξασθενές χρώμιο στο πόσιμο νερό, επαναλαμβάνει η Συνήγο-ρος του Πολίτη Καλλιόπη Σπανού.

“Δεν έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας” τονίζει η Αρχή, η οποία είχε ζητήσει τον καθορισμό ορίων από το 2011.

Επομένως το υπουργείο Υγείας “επιβάλλεται” να καθορίσει όρια και για το πόσιμο νερό με βάση την Αρχή της Προφύλαξης, “καθώς αρκεί η ύπαρξη αμφιβολιών, γύρω από την επέλευση σοβαρών ή μη αναστρέψιμων βλαβών στο περιβάλλον ή στη δημόσια υγεία, για τη λήψη μέτρων εκ μέρους της Πολιτείας”. Εκτός από τον καθορισμό ορίων, η Συνήγορος ζητά την προτυποποίηση της μεθόδου χημικής ανάλυσης καθώς και τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των μετρήσεων.

Ακόμα, η Ιταλία έχει θεσπίσει από το 1999 το όριο των 5 μg εξασθενούς χρωμίου ανά λίτρο επιφανειακών υδάτων που προορίζονται για ύδρευση. Στην Ελλάδα έχει εκδοθεί απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Χαλκίδας, στο πλαίσιο της προσωρινής δικαστικής προστασίας, που καθορίζει όριο 2 μg/l για την περιεκτικότητα εξασθενούς χρωμίου στο πόσιμο νερό της περιοχής των Μεσσαπίων στην Εύβοια. Στην περίπτωση του Ασωπού υπήρξε Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 20488/10) που καθορίζει όριο 30 μg/l στη μέση ετήσια συγκέντρωση εξασθενούς χρωμίου στα υγρά απόβλητα που διοχετεύονται στο ποτάμι, ενώ στα νερά του ίδιου του Ασωπού το όριο καθορίστηκε στα 3 μg/l.»

(αποσπάσματα από διαδικτυακό δημοσίευμα του «in.gr» 21/3/14 με τίτλο «Όριο για το εξασθενές χρώμιο στο πόσιμο νερό ζητά η Συνήγορος του Πολίτη»)

 

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. Πολύ σημαντικό άρθρο. Επίσης πρέπει να σημειωθεί ότι πολλά γεωργικά προϊόντα της περιοχής (ιδιαίτερα κρεμμύδια και πατάτες) κυκλοφορούν ευρέως στην Αττική. Εχουν ελεγχθεί ως προς την περιεκτικότητά τους σε εξασθενές χρώμιο;;;
    Λίγο παλαιότερα το κόστος μέτρησης βαρέων μετάλλων, σε εργαστήριο δεν ξεπερνούσε τα 50 ευρώ. Μήπως κάποιος φορέας των καταναλωτών θα μπορούσαν να δραστηριοποιηθούν περισσότερο με το θέμα;;;

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.