Ο ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΝΕΑΣ ΕΡΥΘΡΑΙΑΣ  ΣΤΗΝ ΕΤ1

Προβλήθηκε τελικά την Κυριακή, 18 Δεκεμβρίου 2011 και ώρα 13:00-15:00, το ερυθραιώτικο ζέφκι (γλέντι) από τη νέα εκπομπή της ΕΤ 1 «Το αλάτι της γης», που επιμελείται ο γνωστός εθνομουσικολόγος, καθηγητής του Εθνικού Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Οργάνων, Λάμπρος Λιάβας. Η εκπομπή επαναλήφθηκε τη Δευτέρα, 19 Δεκεμβρίου, 6-8 το πρωί.

Αυτή η νέα τηλεοπτική εκπομπή, που προβάλλει τη γνήσια, αυθεντική ελληνική μουσική και τους δεξιοτέχνες λαϊκούς οργανοπαίχτες και τραγουδιστές, έκανε το ντεμπούτο της με τον Χορευτικό Όμιλο του Κέντρου Έρευνας και Μελέτης της Ερυθραίας Χερσονήσου. Ιδού μια εντυπωσιακή σύμπτωση: και οι δυο συμπληρώνουν φέτος τα 30 χρόνια λειτουργίας και προσφοράς στην υπόθεση της ελληνικής λαϊκής παράδοσης. «Το αλάτι της γης» το ξεκίνησε το 1981 ο Λ. Λιάβας ως ραδιοφωνική εκπομπή στην Ελληνική Ραδιοφωνία, μετά στο ραδ. σταθμό Μελωδία και τώρα συνεχίζει στο σταθμό της Εκκλησίας της Ελλάδος (στα FM 89,5 καθημερινά 19:00-20:00 και κάθε Σάββατο 11:00-12:00).

Για αμέτρητους ακροατές, αυτή η εκπομπή είναι μια όαση με γνήσια ελληνική μουσική, μια σανίδα σωτηρίας με ελληνικό χαρακτήρα μέσα στη λαίλαπα της κακής ποιότητος ελληνικής ή ξενόφερτης μουσικής και των ραδιοτηλεοπτικών απορριμμάτων που μας κατακλύζουν από παντού. Μετά τις ηχογραφήσεις 43 ερυθραιώτικων και σμυρναίικων τραγουδιών που έγιναν στη Ν. Ερυθραία από το Λύκειο των Ελληνίδων Αθηνών το 1991-93, ο Λ. Λιάβας, μέσα από «Το αλάτι της γης», προβάλλει συστηματικά και σχεδόν καθημερινά το μουσικό θησαυρό που καταγράφηκε στη Νέα Ερυθραία από τους φυσικούς φορείς του, τους ίδιους τους Νεοερυθραιώτες. Χάρη σ’ αυτή την προβολή, η Νέα Ερυθραία, με τις τραγουδίστριες και τους οργανοπαίκτες της, έγινε διάσημη και πασίγνωστη σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό. Τέτοια διαφήμιση στον τόπο μας και στους ανθρώπους του δεν έχει κάνει κανείς ως τώρα ούτε και θα μπορούσε!

Ο Χορευτικός Όμιλος ιδρύθηκε το 1981 με πρωτοβουλία του Θοδωρή Κοντάρα κι άλλων δέκα γυναικών της Ν. Ερυθραίας. Μέχρι σήμερα κατάφερε να διασώσει και να αναδείξει στο πανελλήνιο (και όχι μόνο) τη μουσικοχορευτική παράδοση των προσφύγων από την Ερυθραία και τη Σμύρνη που ίδρυσαν τη Νέα Ερυθραία. Η δουλειά που γίνεται στο Πνευματικό Κέντρο Νέας Ερυθραίας πάνω στον τομέα της τοπικής παράδοσης έχει πλέον αναγνωριστεί από ειδικούς και κορυφαίους φορείς (Δόμνα Σαμίου, Λύκειο των Ελληνίδων Αθηνών, Φεστιβάλ Αθηνών, Φεστιβάλ Βράχων Βύρωνα), αλλά και από αμέτρητα μικρασιατικά σωματεία.

Ποια μεγαλύτερη ικανοποίηση απ’ αυτό; Και ποια καλύτερη απόδειξη για την ποιότητα, το ήθος και τον τρόπο δουλειάς μας από τις προσκλήσεις συμμετοχής σε κορυφαίες μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις υψηλής ποιότητας, όπως στο τηλεοπτικό «αλάτι της γης»; Δεν τους βρίσκουμε εμείς, εκείνοι έρχονται να μας βρουν!

Σήμερα όλα τα χορευτικά της Ελλάδας χορεύουν και τραγουδούν τους ερυθραιώτικους χορούς που διασώσαμε και διαδώσαμε, αντιγράφουν και φορούν τα ερυθραιώτικα σαρβάρια και τα μισοφούστανα με τα πορκάκια, κάνουν κέφι και γλεντούν με τα τραγούδια μας, που τα περισσότερα θα είχαν χαθεί, αν δεν τα καταγράφαμε στην ώρα τους.

Τώρα, λοιπόν, για να γιορταστούν τα τριακοστά γενέθλια του «Αλατιού της γης», ο Χορευτικός Όμιλος προσκλήθηκε να παρουσιάσει στην Ελληνική Τηλεόραση ένα γνήσιο μικρασιάτικο ζέφκι με χορούς και τραγούδια από τη Σμύρνη και την ιωνική Ερυθραία, σαν και κείνα που στήνονταν στο άψε-σβήσε από τους Ερυθραιώτες πρόσφυγες ώσαμε τα χρόνια του 1970-80. Ο Χ.Ο. γιόρτασε παράλληλα και τα δικά του τριακοστά γενέθλια με τον πιο πανηγυρικό τρόπο, μπαίνοντας στα σπίτια όλης της Ελλάδας! Και ποιος δεν είδε αυτή την εκπομπή! Κατέφθασαν από παντού τηλεφωνήματα, συγχαρητήρια μεϊλάκια, μηνύματα συγκίνησης και μαντάτα χαράς από γνωστούς κι αγνώστους, διασήμους και μη, από τους Μικρασιάτες της Κρήτης, από τη μακρινή Λευκωσία κι από τη Ρόδο, από την Αλεξαντρούπολη, την Κοζάνη, την Πελοπόννησο και τη Ν. Ιωνία Βόλου, από τη Χιο, τη Μυτιλήνη και τη Ζάκυνθο, από την Κων/πολη κι από τις προσφυγογειτονιές της Αττικής! Ευχαριστούμε ολόψυχα τον κόσμο που μας αγκαλιάζει με τόση αγάπη και μας κάνει να νοιώθουμε τελικά πολύ περήφανοι για το έργο που επιτελούμε και για τον τόπο μας και τους προγόνους μας!

Παρασκηνιακές υποθέσεις πίσω από τις κάμερες

Το ερυθραιώτικο ζέφκι γυρίστηκε στο Λιόπεσι (Παιανία), σ’ ένα «κτήμα διασκέδασης» τριγυρισμένο από τους μεσογείτικους αμπελώνες, τη Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2011. Πήγαμε εκεί κατά τις εξήμισι τ’ απόγευμα με τα καλά μας, με τα φαγιά μας, με τους φίλους μας – καμιά σαρανταπενταριά νοματαίοι όλοι κι όλοι – όπως θα πηγαίναμε σε οποιοδήποτε μικρασιάτικο φιλικό σπίτι, στης Κλεονίκης, στης Ρένας, στης Άννας, στου Κώστα, στης Λυγερής, στης Χρύσας, στου Γιώργου. Ήρθαν εκεί το πασίγνωστο ζεύγος Σαραγούδα – ο κυρ-Νίκος με τη Γιασεμή – και οι εξαιρετικοί μουσικοί Σωκράτης Σινόπουλος, με τις πολίτικες λύρες του, ο δεξιοτέχνης Χρίστος Τσιαμούλης, με το ούτι του, κι ο Κώστας Μερετάκης με τα τουμπελέκια και τα ντέφια του. Βασικός εξοπλισμός μας το κέφι κι η όροξη για τραγούδι και χορό! Μα έλα που δεν τα ‘χανε στημένα όλα οι τεχνικοί! Αλικουντιστήκαμε (καθυστερήσαμε) για κάνα τρίωρο, ώσπου να γίνουν όλα στην εντέλεια. Τι θαρρείτε πως είν’ οι εκπομπές; «Πατάω ένα κουμπί και βγαίνει μια χοντρή;». Ώσπου να στηθούνε τα φώτα, να κουβαληθούνε οι γλάστρες με τις ελιές, να στρωθούνε τα τραπέζια των γλεντοκόπων, να κανονίσουμε ποιος θα βγει στο χορό, για να μη μπουκώσει ο χώρος με πολλά άτομα, ώσπου να κουρντίσουνε τα όργανα, να βάλουνε σουρμά (μακιγιάζ) οι «πρωταγωνιστές», για να «γράφουν στο γυαλί», πάει η ώρα! Ξεκινήσαμε κατά τις δέκα, χορέψαμε, τραγουδήσαμε, διασκεδάσαμε με την ψυχή μας. Τα κορίτσια και κυρίως η Τούλα τα ‘δωσαν όλα. Πολλά τραγούδια βγήκαν μια κι έξω, χωρίς δεύτερη απόπειρα, λόγω αποτυχίας της πρώτης. Ποτέ δεν ήταν καλύτερες, ούτε στην ηχογράφηση του 1993! Η φτασμένη τραγουδίστρια Γιασεμή δεν έπαψε να συγχαίρει τα κορίτσια, να τους δίνει ευχές για το ωραίο τραγούδι τους. Μουσικοί και τεχνικοί τα ‘χασαν από την επαγγελματική συνείδηση των τραγουδιστριών, από την απλότητα μα κι ετοιμότητα χορευτών και τραγουδιστριών, από το πηγαίο κέφι, την καλή διάθεση και τη ζωντάνια μας, παρόλο που η ώρα πήγε πια δυόμισι τα μεσάνυχτα! Κι επειδή «η τέχνη θέλει θυσίες», μαζευτήκαμε σπίτια μας τα ξημερώματα, στις τρεις και! Πήγαμε στις δουλειές μας με τα μάτια μισάνοιχτα απ’ το ξενύχτι και την καρδιά γεμάτη από την ικανοποίηση.

 

Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν συνολικά από τον Χ. Ο. 18 τραγούδια  και χοροί από τα Αλάτσατα, το Λυθρί, την Κάτω Παναγιά, τον Τσεσμέ, τα Βουρλά, το Σιβρισάρι της Ερυθραίας κι από τη Σμύρνη, πολλά από τα οποία βγαίνουν για πρώτη φορά στην τηλεόραση. Δεν προβλήθηκαν 3 τραγούδια, που κόπηκαν τελικά, για να μην ξεπεράσει η εκπομπή το συνολικό προβλεπόμενο χρόνο. Κορυφαία και μοναδική η Τούλα Γριπαίου-Σιδέρη σαγήνευσε το πανελλήνιο με την αισθαντική φωνή και την αληθινή, ανεπιτήδευτη ερμηνεία της. Καθήλωσε όλη την Ελλάδα, λες και απέτιε φόρο τιμής στην κατεστραμμένη ελληνική μεγαλούπολη, όταν τραγούδησε όρθια το θρηνητικό τραγούδι «Σμύρνη, πατρίδα μου γλυκιά», που έμαθε από τη Μπουτζαλιά θεια της, Μαρίτσα Μαξούρη.

Εκτός από την Τούλα Σιδέρη, τραγούδησαν και χόρεψαν οι: Μαρία Τζοανάκη, Βάσω Γεώργαντζη, Μαρία Ρεμούνδου, Στέλλα Βογιατζή, Χρύσα Μαδούρογλου, Άννα Δρόσου, Κατίνα Χατζηανέστη, Δέσποινα Μουστάκη, Σταυρούλα Βουργιωτάκη, Άννα Γιανναρά, Σούλα Κλημάνογλου, Μιμή Μούσα, Τασία Καρβέλη, Νοβέλλα Γερμανίδου, Μαριάννα Ματσάγκου, Άννα Παπασταύρου, Σταμάτης και Αναστασία Βλάχου, Γιώργος Βαφειάδης, Κωστάκης Νίκου, Πόπη Πετράτου, Σπύρος Κοσσονάκος, Ελένη Τσέλου, τα αδέλφια Στράτος, Ελένη και Έφη Μαδούρογλου, Αθανασία Σεβδαλή, Κατερίνα Καναράκη, Κώστας Καίσαρης, Μαρία Κουρεπίνη, Γεωργία Ράδη, Μαρία Καλύβα, Πρόδρομος Τριανταφύλλου, Αφροδίτη Ιατροπούλου, Όλγα Κυρατσού, Μαρία Σαντιξή και Θοδωρής Κοντάρας.

Για πρώτη φορά σε ελληνικό τηλεοπτικό κανάλι, παρουσιάστηκε η σωστή εκτέλεση δύο ιδιαίτερων ερυθραιώτικων χορών, του καρσιλαμά Γιωργίτσα και του σταυρωτού χορού άταρης, που χορεύονταν μόνο στην περιοχή των Αλατσάτων και πουθενά αλλού. Αυτοί οι χοροί με τα τραγούδια τους διασώθηκαν ως τις μέρες μας από το χορευταράδικο ζεύγος του Γιώργη και της Κλεονίκης Τζοανάκη, τους συγγενείς και τους φίλους τους, όπως ο Γιάννης κι η Στέλλα Φαρατζή, η Μαριγή κι ο Κώστας Μπατζάκας, ο Νικολής Μαπάκης, ο Σταύρος Σφαντός, η Σταματία Ψωμά, ο Κώστας Κώστογλου, ο Μήτσος Κουτουκάκης (Τσάλος), ο Αντώνης Σιδέρης (Φραγκολεμονάς), η Στάσα Μούσα, ο Αντώνης Κουνέλας και πολλοί άλλοι. Η Βάσω Γεώργαντζη, η Μαρία Τζοανάκη και τ’ άλλα μέλη του Χ.Ο. τους χόρεψαν στο καράρι ντως (έτσι όπως πρέπει), όπως τους μάθαμε από τους παλιούς, χωρίς να προδίδουν ούτε τα βήματα ούτε και το ύφος των χορών. Τα σημειώνουμε αυτά, γιατί όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια βλέπουμε, στην τηλεόραση και σε άλλες εμφανίσεις τους, διάφορα χορευτικά να χορεύουν εντελώς λανθασμένα τους χορούς αυτούς, κακοποιώντας τους ανεπανόρθωτα.

Θεωρούμε μεγάλη ευτυχία κι ευλογία συνάμα το γεγονός ότι ακόμη υπάρχουν άνθρωποι στη Ν. Ερυθραία που αντιστέκονται σε κάθε είδους ισοπέδωση, με τη παρέα τους τραγουδούν και γλεντούν με τα πατροπαράδοτα, ξεδίνουν και ξεβαριούνται μέσα από το χορό, το τραγούδι, το γλέντι. Είναι αποδεδειγμένο εδώ και χιλιετίες πως αυτά βοηθούν την ανθρώπινη ψυχή να διασκεδάσει (με την αρχαία σημασία της λέξης) τους καημούς και τις έγνοιες της καθημερινότητας, να σκοτώσει την ανία, να πάρει δύναμη και κουράγιο για το αύριο.

Ίσως κάποιοι αναρωτηθούν τι νόημα έχουν όλα αυτά και ποιος ο σκοπός της διατήρησής τους, εφόσον είναι παλιά, ξεπερασμένα πράγματα, ντεμοντέ και «χωριάτικα». Τους απαντάμε πολύ απλά πως τέτοια στοιχεία και άλλα πολλά αποτελούν τις ρίζες και το πολιτιστικό υπόβαθρο της Νέας Ερυθραίας, είναι ο λώρος που μας συνδέει μυστικά με τους προγόνους, την ιστορία και τον πατρογονικό μας τόπο, ο λαμπερός φάρος που μας οδηγεί στο μέλλον. Ξέρουμε από πού ερχόμαστε, πού πατάμε και πού πάμε. Δεν παραπαίουμε, μιμούμενοι μανιωδώς οτιδήποτε ξενόφερτο κι απορρίπτοντας άκριτα καθετί ελληνικό ως ξεπερασμένο, «βλάχικο» και ανάξιο λόγου. Εξάλλου οι άνθρωποι της Νέας Ερυθραίας ξέρουν να παράγουν πολιτισμό, γιατί έχουν ρίζα και διάρκεια, κάτι που πολλοί άλλοι τριγύρω μας το ζηλεύουν, μια και το έχουν προ πολλού απωλέσει ή δεν το είχαν ποτέ.

Ευχαριστούμε μέσα από την καρδιά μας τους προαναφερθέντες μουσικούς, τη Σοφία Σπυράτου, για την καλλιτεχνική επιμέλεια, το σκηνοθέτη Γιάννη Μαράκη, τους τεχνικούς του γυρίσματος (προπαντός το Σάββα) και το μεγάλο κι εκλεκτό φίλο μας, Λάμπρο Λιάβα, γιατί με τις ενέργειες, την προσπάθεια και τη δουλειά τους ανέδειξαν τη Νέα Ερυθραία και τη μουσικοχορευτική της κληρονομιά.

Ραντεβού τώρα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τον ερχόμενο Φλεβάρη, όπου οι Ερυθραιώτισσες του Χορευτικού Ομίλου θα τραγουδήσουν στις παραστάσεις με τίτλο «Φωνές γυναικών».

    Και μην ξεχνάτε να βλέπετε κάθε Κυριακή μεσημέρι (μία με τρεις) στην ΕΤ1 το «Αλάτι της γης»! Ακολουθούν άλλες 15 θαυμάσιες εκπομπές με μουσική και μουσικούς απ’ όλη την Ελλάδα.

 

Από το Χορευτικό Όμιλο Νέας Ερυθραίας

 

 

 

 

 

 

 

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.