Το βιβλίο των Χρήστου Λάσκου και Ευκλείδη Τσακαλώτου «Από τον Κέυνς στη Θάτσερ Χωρίς Επιστροφή, Καπιταλιστικές Κρίσεις, Κοινωνικές Ανάγκες, Σοσιαλισμός» (εκδόσεις ΚΨΜ), παρουσιάστηκε στο στέκι «Ανάσα» της Νέας Ερυθραίας, τη Δευτέρα 21Νοεμβρίου. Παρών στην εκδήλωση, που διοργάνωσε η Πολιτική Κίνηση Κηφισιάς του Συνασπισμού, ήταν ο συγγραφέας Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο οποίος συζήτησε με το κοινό και τους αναγνώστες για τις προοπτικές εξόδου από την οικονομική κρίση και το δρόμο για το σοσιαλισμό.
Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος γεννήθηκε στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας. Από το 1965 μέχρι το 1993 έζησε στη Βρετανία, όπου σπούδασε Οικονομικές και Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και του Sussex. Δίδαξε επί τέσσερα χρόνια στο Πανεπιστήμιο του Kent, ενώ από το 1993 ζει στην Ελλάδα. Από το 2010 είναι καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα έχουν να κάνουν με την μακροοικονομική, την πολιτική οικονομία και τη φιλοσοφία της οικονομικής επιστήμης.
Το τελευταίο βιβλίο του ήταν «Οι Αξίες και Αξία της Αριστεράς» (εκδόσεις Κριτική, 2005), ενώ ο ίδιος είναι μέλος της ΚΠΕ του Συνασπισμού και αρθρογραφεί στην Αυγή, στην Εποχή και την Ελευθεροτυπία.
Για τους περισσότερους, η σύγχρονη κρίση, πέρα από τα δεινά που επισωρεύει για τις πλατιές λαϊκές μάζες, δεν είναι παρά η διαδικασία ενός μεγάλου μετασχηματισμού. Οι ωδίνες τοκετού ενός νέου κόσμου που δεν έχει ακόμα γεννηθεί, αλλά έρχεται να διαδεχθεί ένα παλιό κόσμο που δεν έχει, ίσως και να αρνείται, να πεθάνει.
Στο βιβλίο «Χωρίς επιστροφή», εξετάζονται τα ερωτήματα περί του τι είναι αυτό που πεθαίνει και αν από τα συντρίμμια του είναι δυνατόν να γεννηθεί κάτι καλύτερο. Ζούμε ενδιαφέροντες καιρούς. Είναι έντονη η αίσθηση του μεγάλου μετασχηματισμού ακόμη και σε όσους ανθρώπους αφήνονται στις εντυπώσεις της δικής τους και μόνο καθημερινότητας. Από το 2008 μέχρι σήμερα, βέβαια, η αίσθηση αυτή παράγεται από εικόνες κατάρρευσης και από την αγωνία για την έλευση ακόμη μεγαλύτερων καταστροφών.
Ο παλιός κόσμος πεθαίνει και ο νέος δεν έχει ακόμη γεννηθεί. Τι είναι, ωστόσο, αυτό που καταρρέει; Και τι είναι αυτό το νέο, του οποίου τη δημιουργία μπορούμε να επιδιώξουμε βάσιμα; Για να το θέσουμε με τους όρους του Γκράμσι, μπορεί αυτός ο καιρός των τεράτων να παραγάγει κι ελπίδα; Γιατί αυτό είναι το κύριο ερώτημα, στο οποίο οι αριστεροί καλούνται να απαντήσουν. Το ζητούμενο είναι η ελπίδα και η πίστη σε έναν πολύ καλύτερο κόσμο. Το «Χωρίς Επιστροφή» επιχειρεί να συμβάλει σε αυτό. Αναλύοντας τη σημερινή περίοδο του καπιταλισμού, αφού την εντάξει στη μεγάλη ιστορική φάση, που ανοίγει με την κρίση της δεκαετίας του 1970, επαναφέροντας, κυρίως, τα μεγάλα θέματα της κομμουνιστικής και ελευθεριακής παράδοσης.

Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος συνέδεσε τη σύγχρονη μορφή του καπιταλιστικού συστήματος με τρία βασικά ιστορικά στοιχεία στη μετεξέλιξή του. Κατ’ αρχάς, με τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που αποτέλεσε «τη μεγαλύτερη ήττα της Αριστεράς», σύμφωνα με το συγγραφέα, κατά δεύτερο με την αποτυχία των εθνικών σχεδίων για το σοσιαλισμό τη δεκαετία του ’70 και του ’80, όπως συνέβη στην Αγγλία με την άνοδο του Εργατικού Κόμματος στην εξουσία, στη Γαλλία του Μιτεράν και στην Ελλάδα του ΠΑΣΟΚ. «Η αποτυχία εκείνης της εποχής είχε πολλαπλές συνέπειες», τόνισε ο ίδιος. Το τρίτο στοιχείο είναι πως οι καπιταλιστικές κρίσεις δεν είναι ποτέ μόνο οικονομικές, όπως διατείνονται οι υπερασπιστές του συστήματος, επιχειρώντας να ξεκόψουν την οικονομία από την ιδεολογική και κοινωνική της διάσταση, ανάγοντας την κρίση χρέους σε τεχνικό θέμα που μπορεί να λυθεί από μόνο του.
Πώς βγαίνουμε από την κρίση; Από πού πάνε για το σοσιαλισμό; Δύο ερωτήματα φαινομενικά ανεξάρτητα, που συνδέονται, όμως, στο βιβλίο των Χρήστου Λάσκου και Ευκλείδη Τσακαλώτου. «Ο καπιταλισμός ήρθε σε συμβιβασμό με τη δημοκρατία τη δεκαετία του ’70, με την ίδρυση του κοινωνικού κράτους. Η επόμενη λύση που πρόκρινε ήταν ο δανεισμός, που έπαιξε το ρόλο του κοινωνικού κράτους. Το 2008 αυτό κατέρρευσε και οι αντίπαλοί μας σήμερα δεν έχουν απάντηση στο τι θα πάρει τη θέση του», επεσήμανε ο κ. Τσακαλώτος για να αναφερθεί έπειτα στη μόνη λύση που μπορεί να δώσουν οι αξίες της Αριστεράς, οι οποίες είναι επίκαιρες και επανέρχονται σε περιβάλλον οικονομικής κρίσης:
«Η λύση που θα δώσει η Αριστερά δεν μπορεί να είναι τεχνοκρατική. Οφείλουμε να ξεκινήσουμε από τις ανάγκες των πολλών, που θα είναι η πυξίδα. Πώς θα απαντηθούν αυτά τα θέματα, με ποιες διαδικασίες και νέους μηχανισμούς, αποτελούν βασικά ερωτήματα που θα πρέπει να τεθούν, καθώς η μεγάλη αδυναμία όλων των σοσιαλιστικών προγραμμάτων που εφαρμόστηκαν στο παρελθόν, ήταν ότι δεν δημιούργησαν την ενεργητική συμμετοχή του κόσμου, ούτε και το κατάλληλο στελεχιακό δυναμικό».
Στη συνέχεια, ο κ. Τσακαλώτος δέχθηκε τις ερωτήσεις του κοινού για το πού οδεύει η ευρωζώνη, τη σοσιαλιστική εμπειρία της ΕΣΣΔ, για τον επηρεασμό της ιδεολογίας της Αριστεράς και τον αυταρχισμό του συστήματος. «Χρειάζονται υπερεθνικές λύσεις για υπερεθνικά προβλήματα, αντί της γνωστής συνταγής εθνικής ανασυγκρότησης της οικονομίας. Θεωρώ πολύ πιθανή την αναδίπλωση σε επίπεδο εθνικών κρατών και ανταγωνισμού κεφαλαίων με τη διάλυση του ευρώ, αν δεν μπορέσει η Αριστερά να αλλάξει τους όρους σε προοδευτική κατεύθυνση», είπε μεταξύ άλλων ο συγγραφέας.
Τον Ευκλείδη Τσακαλώτο παρουσίασε εκ μέρους της Π.Κ. Κηφισιάς του Συνασπισμού, η Αγγελική Παπάζογλου, προλογίζοντας το βιβλίο του, ενώ στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στο Δημοτικό Συμβούλιο Κηφισιάς, Βασίλης Βάρσος, ο επικεφαλής της δημοτικής κίνησης «Ανάσα» και δημοτικός σύμβουλος, Παναγιώτης Κανακάκης, ο εκπρόσωπος Τύπου του Συνασπισμού, Πάνος Σκουρλέτης, κ.α.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.