Aυτό που κάποτε ξεχώριζε τον άνθρωπο από το ζώο, ήταν κυρίως η νοημο σύνη αλλά και το συναίσθημα. Νοημοσύνη, που έδινε λύσεις στην πολυπλοκότη τα και στις αντιφάσεις μιας κοινωνίας, και συναίσθημα, που έστεκε δίπλα στην αγχωτική καθημερινότητα και με επίκεντρο τον άνθρωπο, προσέφερε λύσεις.
Το μεγάλο θαύμα, είναι πλέον εδώ. Η επιστήμη, μέσα από την ανθρώπινη γνώση γιγάντωσε την τεχνολογία. Τα νέα πρότυπα, ύμνησαν την βιομηχανία και τους ρυθμούς των πολυπαραγωγικών μηχανών αλλά αγνόησαν ή επιμέρισαν τις ανθρώπινες ανάγκες και ιδιαιτερότητες. Η φύση, από αντικείμενο θαυμασμού έγινε υποχείριο και συχνά εμπόδιο, όταν οι άνθρωποι οδήγησαν τις προθέσεις τους σε μια και μοναδική λεωφόρο, αυτήν του υλικού κέρδους, του ατέρμονου και ακόρεστου. Αναζητώντας το βαρύτιμο στέμμα που λέγεται «μέλος μιας ανεπτυγμένης κοινωνίας», φορτώσαμε το μέχρι χθες παρθένο μυαλό μας με πλήθος τίτλους, πτυχία, ψηφιακές γνώσεις. Το ορμητήριο μας, έπαψε να είναι κάποιο ταπεινό χωριό. Χτίσαμε πολυώροφες πόλεις που έκαναν το τσιμέντο θεό και τον ήλιο εχθρό τους.
Κάπου εκεί, το θαύμα τελείωσε. Όταν τα χειροκροτήματα των υψηλών κερδών σταμάτησαν, έφθασε η ώρα του κόστους, όχι όμως σε αριθμούς νομισμάτων, αλλά σε αριθμούς ανθρώπινων ζωών. Οι σύγχρονες μορφές των εργασιακών σχέσεων, επιβάλλουν κανόνες που σφυροκοπούν την ψυχολογία του εργαζομένου θέτοντάς τον μπροστά σ? ένα δίλημμα καθαρής ? και βαθμιαία καταστροφικής απειλής: η επαγγελματική του εξέλιξη θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να κατακτήσει τους ασταμάτητους στόχους που θα θέσουν γι? αυτόν οι ανώτεροί του. Τα πάντα γύρω του εξαρτώνται από αυτούς τους στόχους: εάν πετύχει, θα αποκομίσει ένα μικρό μέρος από τα κέρδη που θα προκύψουν και φυσικά, θα κρατήσει τη δουλειά του. Στην αντίθετη περίπτωση, το εργασιακό του μέλλον είναι αβέβαιο και επισφαλές.
Όταν στην καρδιά των εργαζομένων καλλιεργείται ο φόβος, οι φιλοδοξίες και τα όνειρα αυτών των ανθρώπων αποκαθηλώνονται με βάναυσο τρόπο. Όσοι αρνήθηκαν την αμπελοφιλοσοφία του καφενείου κι αφιέρωσαν την καθαρή ψυχή της νιότης τους στις επιστήμες, είχαν σαν μέτρο τους τον άνθρωπο, ως μέγιστη αξία. Κι αυτή την αξία την κράτησαν σαν άσβεστη φλόγα μιας «φωτιάς» δημιουρ γικής, υπεύθυνης. Μιας φωτιάς που ήθελε να αναδείξει τον κόσμο κι όχι να τον καταστρέψει.
Ο ήλιος αυτής της ψυχής όμως, δύσκολα φτάνει στα παραλληλόγραμμα γραφεία των διοικητικών συμβουλίων των μεγάλων εταιριών. Ο πλούτος των αριθμών και των βαρύγδουπων μετοχών τους, απομυζά την δημιουργικότητα και εξοβελίζει την φαντασία. Καμία επιτυχία δεν είναι αρκετή, αφού πάντα παραμονεύει μια άλλη κορυφή που πρέπει να πατήσεις. Το παραμικρό λάθος που θα κάνει τους αριθμούς να «κινδυνεύσουν», θα σε γκρεμίσει στον καιάδα της αποτυχίας. Ποιο χέρι τότε θα σε σηκώσει, όταν όλοι φοβούνται; Ποια ανοιχτή συμπαράσταση θα βρεις, όταν όλοι κοιτούν την οθόνη του υπολογιστή τους;
Οδηγούμαι σε αυτές τις σκέψεις, από φαινόμενα που παίρνουν διαστάσεις ακραίες: τις συνεχείς αυτοκτονίες των εργαζομένων στην εταιρία τηλεπικοινωνιών FRANCE TELECOM, στην απίστευτη πρόθεση ενός Ούγγρου νέου να δολοφονήσει στην τύχη 22 αγνώστους ανθρώπους για κάθε ένα από τα χρόνια που ζει, καθώς και στους φόνους καθηγητών από μια συνάδελφό τους στις ΗΠΑ, επειδή η τελευταία έχασε τη εργασία της. Ανάλογο φαινόμενο με το πρώτο, παρουσιάστηκε πρό ετών και στην Ελλάδα, όταν ένας λαμπρός επιστήμονας, νεότατος, που εργαζόταν στην VODAFONE, τερμάτισε τη ζωή του, μην αντέχοντας στην πίεση της εργασίας που είχε αναλάβει. Πέρα από τους γονείς του άραγε, ποιος άλλος τον θυμάται σήμερα; Όλοι αυτοί που καταρράκωσαν τον ψυχισμό του, μπόρεσαν να βρουν έστω και μια λέξη ειλικρινή για να πουν στην τραγική του μάνα; Πίσω από τα μαύρα τους γυαλιά, πέρασε ένα ελάχιστο ίχνος ενοχής για τα νιάτα που πέταξαν άδοξα;
Όταν ακρωτηριάζεις τα όνειρα ενός μορφωμένου νέου που ορκίστηκε να προάγει τον πολιτισμό και την επιστήμη του, καλώντας τον να προσαρμοστεί σε κάτι που δεν τον εκφράζει αλλά δεν μπορεί να αλλάξει, αφήνεις πίσω σου μια ανάπηρη ψυχή. Μια ψυχή απελπισμένη μέσα στις ελάχιστες επιλογές της.
Μια κοινωνία χρηματιζόμενη και χρηματιστηριακή, στην οποία ο άνθρωπος είναι εξάρτημα μιας μηχανής ή ενός παραγωγικού μηχανισμού, δεν είναι ανεπτυγμένη. Μια κοινωνία που σκεπάζει τον ουρανό της με τις φωτεινές επιγραφές των πολυεθνικών εταιριών αλλά στους ορόφους των οι υπάλληλοι δεν μπορούν να μιλήσουν στον διπλανό τους ή διστάζουν να ζητήσουν άδεια από τον φόβο της απόλυσης, είναι κοινωνία που απαξιώνει τον άνθρωπο. Και πάνω από όλα: μια κοινωνία που στέκεται εκστατική μπροστά στην άνοδο των δεικτών των παγκοσμίων χρηματιστηρίων αλλά αδιάφορη μπροστά στην πτώση των δεικτών των ανθρωπίνων αξιών και του σεβασμού στην ανθρώπινη ύπαρξη, είναι κοινωνία σε παρακμή και αποσύνθεση.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.