kozonis_nikos.jpg

ΚΑΤΑΘΕΣΗ 1η: «Η πρώτη «ηθική τράπεζα» ιδρύθηκε στις αρχές τη δεκαετίας του ?70 στη Γερμανία, είναι η Oekobank, που στηρίχθηκε κυρίως στα κινήματα ειρήνης και της οικολογίας. Ακολουθεί, στη δεκαετία του ?80, η Triodosbank στην Ολλανδία με υποκαταστήματα στο Βέλγιο, την Αγγλία και σήμερα στην Ισπανία. Το 1990 στην Ελβετία η ABS (Alternative Bank Swisse). H Banca Εtica ιδρύθηκε στην Ιταλία το 1999 από 22 μαζικούς φορείς της κοινωνίας των πολιτών. Ακολούθησε η NEF στη Γαλλία και η FIRΕ στην Ισπανία, με τις οποίες η Banca Εtica ετοιμάζεται να ιδρύσει, μέσα στο 2010, την Ευρωπαϊκή Ηθική Τράπεζα. Σήμερα υπάρχουν συνολικά 24 τράπεζες στην Ευρώπη, που κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο λειτουργούν στο πλαίσιο του ηθικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, σε 13 διαφορετικές χώρες της Ευρώπης. Όλες μαζί ίδρυσαν τη Συνομοσπονδία Ηθικών Τραπεζών Ευρώπης, την FEBEA. Σε παγκόσμιο επίπεδο η σημαντικότερη είναι η Grameen Bank. Ιδρύθηκε το 1977 από τον Muhammed Yunus που βραβεύθηκε με Νόμπελ Ειρήνης. Η «τράπεζα των φτωχών», όπως είναι περισσότερο γνωστή. Σήμερα είναι παρούσα σε δεκάδες χιλιάδες χωριά του Μπαγκλαντές.

Οι αρχές της  τράπεζας:
Η πίστωση σε όλες τις μορφές της είναι δικαίωμα όλων.
Η διαχείριση πρέπει να γίνεται με απόλυτη διαφάνεια.
Οι επιλογές σε σημαντικές αποφάσεις παίρνονται όχι μόνον από τους μετόχους, αλλά και τους καταθέτες.
Κριτήριο των επιλογών είναι η ευθύνη απέναντι στην κοινωνία και το περιβάλλον.
Κριτήριο της αποτελεσματικότητας των δραστηριοτήτων είναι κατ? αρχάς το όφελος που αποκομίζει η κοινωνία, η διάσωση του περιβάλλοντος και η διεθνής αλληλεγγύη και δευτερευόντως τα οικονομικά μεγέθη.

Ακριβώς διότι είναι μια τράπεζα-κίνημα με ρίζες στην κοινωνία, μια τράπεζα όραμα. Ένα όραμα εφικτό, που θα γίνει πράξη και στη χώρα μας, παρά τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι μεγάλοι τραπεζικοί όμιλοι, προκειμένου να το σταματήσουν.» (αποσπάσματα του εντύπου «Οικολογική εφημερίδα», Δεκέμβριος 2009)

ΚΑΤΑΘΕΣΗ 2η: «Η ολλανδική τράπεζα ΑSΝ εξαρτά το αν θα επενδύσει σε επιχειρήσεις εισηγμένες στο χρηματιστήριο από συγκεκριμένα κριτήρια. Από πού προέρχονται οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούν; Έχουν σχέση με τη βιομηχανία όπλων; Απασχολούν μικρά παιδιά; Δίνουν αξιοπρεπείς μισθούς; Σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον; Όπως εξηγεί ο διευθυντής της, Γέρουν Γιάνσεν, η τράπεζα δεν αρκείται στις απαντήσεις των επιχειρήσεων. Ελέγχει η ίδια κατά πόσον λειτουργούν με «υπεύθυνο» τρόπο. Η ΑSΝ ανήκει στις λεγόμενες «ηθικές» τράπεζες. Σαν κι αυτήν υπάρχουν αρκετές στην Ευρώπη: η γερμανική GLS, η ιταλική Βanca Εtica, η ελβετική Βanque Αlternative, η δανική Μerkur, η βρετανική Charity Βank, η νορβηγική Cultura Βank, η σουηδική Εkobanken, η γαλλική Νef. Δύο είναι τα κοινά τους χαρακτηριστικά. Πρώτον, ότι ανταμείβουν το κεφάλαιο σε συνάρτηση με το γενικό συμφέρον και τη διαφάνεια. Δεύτερον, ότι δεν τις έπληξε η οικονομική κρίση. Τον τελευταίο χρόνο, προσείλκυσαν δεκάδες χιλιάδες νέους πελάτες. Τα περισσότερα προϊόντα τους δεν έχουν, έτσι κι αλλιώς, σχέση με το χρηματιστήριο, άρα βρίσκονται έξω από τη ζώνη κινδύνου.» (απόσπασμα δημοσιεύματος εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ On-line», 24/11/09)

ΚΑΤΑΘΕΣΗ 3η: Το μοντέλο της Ηθικής Τράπεζας παρουσιάστηκε από τον Fabio Saviato, Πρόεδρο της Banca Etica της Ιταλίας, την Πέμπτη 14 Ιανουαρίου στην κατάμεστη αίθουσα της ΕΣΗΕΑ, σε εκδήλωση που διοργανώθηκε από τη Fair Trade Hellas σε συνεργασία με την ομάδα Collettivo Bellaciao. «Είναι μια κανονική τράπεζα, όχι ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα, με την ουσιαστική όμως διαφορά ότι η διαχείριση των καταθέσεων γίνεται με απόλυτη διαφάνεια και τα χρήματα επενδύονται με ηθικά κριτήρια» δήλωσε ο Fabio Saviato. Η Banca Etica είναι μια από τις λίγες τράπεζες που μέσα στην οικονομική κρίση παρουσίασαν ανάπτυξη. Στην εκδήλωση συμμετείχε η Αντιγόνη Λυμπεράκη, καθηγήτρια Οικονομικών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, η οποία παρουσιάζοντας με παραδείγματα, πώς μέσω των μικρο-πιστώσεων αλλάζει η ζωή των φτωχών γυναικών στις χώρες του Νότου, υπογράμμισε ότι «η ανάπτυξη είναι κάτι ευρύτερο από την αριθμητική μεγέθυνση, είναι μια κοινωνική διεργασία». Στη δική του τοποθέτηση, ο Στέλιος Κούλογλου, αφού αναφέρθηκε στη σκοτεινή πλευρά του κυρίαρχου οικονομικού συστήματος, κάλεσε το κοινό να υποστηρίξει εναλλακτικές πρωτοβουλίες, όπως αυτή της ηθικής τράπεζας και του δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου. «Ένα βήμα γνωριμίας με τη λειτουργία ενός ηθικού χρηματοπιστωτικού συστήματος έγινε. Το επόμενο βήμα είναι η ίδρυσή του και στην Ελλάδα» δήλωσε η Marina Sarli, Πρόεδρος της Fair Trade Hellas, προσθέτοντας ότι «η ηθική τράπεζα και το δίκαιο και αλληλέγγυο εμπόριο είναι επιτυχημένα παράδειγμα  ηθικής οικονομίας τα οποία θα συνεχίσουν να αλληλοστηρίζονται».  (απόσπασμα Δελτίου Τύπου της «FAIR TRADE HELLAS»)

ΚΑΤΑΘΕΣΗ 4η: Συνάντηση με τον Fabio Salviato, πρόεδρο της Banca Etica (Ηθικής Τράπεζας), είχε αντιπροσωπεία των Οικολόγων Πράσινων στα γραφεία του κόμματος. Η συνάντηση έγινε στο πλαίσιο επίσκεψης που διενεργεί στην Ελλάδα ο κ. Salviato για να παρουσιάσει το μοντέλο της Banca Etica και να εξετάσει τις προοπτικές ίδρυσης μιας αντίστοιχης τράπεζας και στην Ελλάδα. Η Banca Popolare Etica (Ηθική Λαϊκή Τράπεζα) είναι εναλλακτικό τραπεζικό ίδρυμα που στηρίζει  επιχειρηματικές προσπάθειες μη κερδοσκοπικών-κυβερνητικών οργανισμών-οργανώσεων (ΜΚΟ) και την οικονομία της αλληλεγγύης, ενθαρρύνει τη διεθνή συνεργασία και χρηματοδοτεί πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών. Ξεκίνησε το 1994 από 22 μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς της Ιταλίας. Η Banca Etica (BE) προσφέρει όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που παρέχουν οι εμπορικές τράπεζες.
Ωστόσο, ιδιαίτερη σημασία έχουν τα κριτήρια τα οποία οφείλουν να τηρούν οι επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται να πάρουν δάνειο από την Ηθική Τράπεζα, που δείχνουν τη διαφορετική φιλοσοφία της. Έτσι, στις προϋποθέσεις είναι:  η δημοκρατική λειτουργία μιας επιχείρησης, η κοινωνική χρησιμότητα του προϊόντος/υπηρεσίας που παράγεται και ο σεβασμός στα δικαιώματα των εργαζομένων.  Επίσης,  η προαγωγή της προστασίας του περιβάλλοντος είναι ένα από τα βασικά μελήματα της τράπεζας, σε σημείο που συχνά την αποκαλούν «Πράσινη Τράπεζα». Τα δάνεια χορηγούνται, κυρίως με κοινωνικά κριτήρια, σε άτομα που δύσκολα θα μπορούσαν να δανειστούν από άλλες τράπεζες, όπως σε μετανάστες, άστεγους ή σε μικρές επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες σε τομείς που πλήττονται από την οικονομική κρίση. Το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας της τράπεζας συνίσταται στη χρηματοδότηση προγραμμάτων που εκπονούνται σε συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση ή με άλλους κοινωνικούς φορείς και στοχεύουν στην αναθέρμανση των τοπικών οικονομιών, στην αντιμετώπιση άμεσων προβλημάτων κοινωνικών ομάδων, στην ενθάρρυνση συνεταιριστικών μορφών δράσης και στην τόνωση του κοινωνικού ιστού. Μετά τη συνάντηση με τον Πρόεδρο της Βanca Etica, οι εκπρόσωποι των Οικολόγων Πρασίνων Νίκος Χρυσόγελος και Γιάννα Κοντούλη δήλωσαν:
«Σε μια εποχή βαθειάς οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, δομές και λειτουργίες σαν της ?Ηθικής Τράπεζας? δείχνουν ένα διαφορετικό δρόμο για τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στη ανάπτυξη και το χρηματοπιστωτικό σύστημα, με βάση υπεύθυνα κοινωνικά και περιβαλλοντικά μοντέλα. Οι προβληματισμοί αυτοί στην Ελλάδα δεν έχουν μεταφερθεί ούτε στο κεντρικό πολιτικό προσκήνιο, ούτε σε φορείς όπως τα συνδικάτα, η αυτοδιοίκηση και η κοινωνία των πολιτών που θα έπρεπε να πρωτοστατούν στην προώθηση παρόμοιων οικονομικών εργαλείων που είναι ταυτοχρόνως και θεσμοί κοινωνικής αλληλεγγύης. Ωστόσο, για τους Οικολόγους Πράσινους η ανάπτυξη τέτοιων πρωτοβουλιών και προσπαθειών βρίσκεται στον πυρήνα της φιλοσοφίας τους  και των δράσεων τους για το πως μπορεί να αλλάξει, με συγκεκριμένο τρόπο, η οικονομία και η κοινωνία».  (δημοσίευμα από τον Δικτυακό τόπο της Οικολογικής Κίνησης Θεσσαλονίκης «Ο τόπος της οικολογίας», 17/1/2010)

ΚΑΤΑΘΕΣΗ 5η: «Συνδικάτα, κοινωνικοί φορείς, οργανώσεις, πρωτοβουλίες πολιτών μπορούν να υποστηρίξουν την ίδρυση και λειτουργία μιας αντίστοιχης «ηθικής τράπεζας» στην Ελλάδα όπως στην Ιταλία, που έχει προτεραιότητα τον δανεισμό με κοινωνικά κριτήρια πολιτών και μικρών επιχειρήσεων που πλήττονται από την κρίση», δήλωσε ο Νίκος Χρυσόγελος από τους Οικολόγους Πράσινους. (απόσπασμα δημοσιεύματος εφημερίδας «Ελευθεροτυπία», 18/1/2010)

ΚΑΤΑΘΕΣΗ 6η: «Σήμερα, η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας ηθικής τράπεζας είναι μεγάλη», τονίζει στην «Καθημερινή» ο κ. Μενέλαος Θεοδωρουλάκος, διδάκτωρ Κοινωνικής Πολιτικής στο Πάντειο. «Η τρέχουσα οικονομική κρίση θα επιφέρει μια, εξίσου σοβαρή, κοινωνική κρίση, η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί με ένα εναλλακτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα». Ενδιαφέρον έχουν εκδηλώσει και οι «Νέοι Αγρότες», ο Σύλλογος Τραπεζοϋπαλλήλων, καθώς και το Πάντειο Πανεπιστήμιο.  «Από το 2013 αναμένεται να μειωθούν οι ευρωπαϊκές επιδοτήσεις», συμπληρώνει στην «Καθημερινή» η κ. Μαριαλένα Σουπιώνη, πρόεδρος της ΜΚΟ Ecovision και Ecovision net. «Αυτό το κενό μπορεί να καλύψει μια ηθική τράπεζα, που θα στηρίξει και τις ΜΚΟ που οι συμβατικές τράπεζες δεν χρηματοδοτούν». Το ιταλικό μοντέλο κρίνεται από πολλούς κατάλληλο, αφού «η οικονομία μας έχει πολλά κοινά με την ιταλική», υπογραμμίζει ο κ. Θεοδωρουλάκης. «Το μέγεθος της παραοικονομίας είναι πολύ μεγάλο, έχουμε σχεδόν τα ίδια ποσοστά ανεργίας και χαμηλής βιομηχανικής ανάπτυξης (στο Νότο της Ιταλίας), παρόμοια γεωπολιτική ανάπτυξη και φυσικά, μεσογειακή νοοτροπία». «Αγκάθι» στη θεμελίωση της ελληνικής ηθικής τράπεζας είναι τόσο η νομοθεσία, που προϋποθέτει ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο για την ίδρυση τράπεζας, αλλά και η ελληνική νοοτροπία. «Στην Ιταλία οι πρώτοι που υπέγραψαν για τη BE ήταν μεγάλες ΜΚΟ, όπως η Arci, με μέλη πάνω από ένα εκατομμύριο ανθρώπους, τέτοιου μεγέθους ΜΚΟ στην Ελλάδα δεν υπάρχουν». Όπως εκτιμούν οι ειδικοί, θα πρέπει να προσανατολιστούμε μάλλον στο μοντέλο των συνεταιριστικών τραπεζών, που ήδη υφίστανται στην Ελλάδα. «Το 2003 η Τράπεζα Ηπείρου άρχισε να παρέχει ένα νέο χρηματοπιστωτικό προϊόν μικροπίστωσης που απευθυνόταν σε γυναίκες και άλλες αποκλεισμένες κατηγορίες πελατών», λέει η κ. Δώρα Ντούλια, οικονομολόγος και επιστημονική υπεύθυνη της κοινοτικής πρωτοβουλίας equal. «Το δάνειο, ύψους 3.000 – 50.000 ευρώ είχε μεγάλο διάστημα αποπληρωμής, χαμηλότερο από τα συμβατικά δάνεια επιτόκιο, ενώ εξειδικευμένο προσωπικό από το πρόγραμμα παρείχε συμβουλευτική, παρακολούθηση, αλλά και πληροφόρηση στον πληθυσμό της επαρχίας. Η πορεία του προϊόντος σημείωσε επιτυχία».» (απόσπασμα από ρεπορτάζ της Ιωάννας Φωτιάδη στην «Kathimerini.gr», 18/10/2009)

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.